مصاحبه با استاد شادی اسدپور مدرس تئاتر، نویسندگی و کارگردانی رشته ادبیات نمایشی

سه شنبه 19 اسفند 1399 صفحه اصلی
نجفی

خانم شادي اسدپور نويسنده، كارگردان و مدرس تئاتر است و از سال 1385 تاکنون به فعاليت خود در اين زمينه‌ها ادامه داده است. ایشان در ترم نخست سال تحصیلی 1399-1400 در گروه ادبیات نمایشی موسسه آموزش عالي فردوس، درس «مباني كارگرداني» و در ترم دوم درس‌های «نمایش در ایران» و «مبانی نمایش عروسکی» را تدريس کرده‌اند. متن زیر، مصاحبه کوتاه با ایشان در زمینه آموزش در شرایط کرونا است.

 

از نظر شما آموزش آنلاین به چه معنی است و چه ساختاری دارد؟

آموزش آنلاین نوعی روش یادگیری است که از اینترنت و سایر تکنولوژی‌هایی که بر مبنای وب طراحی شده استفاده می‌کند که می‌تواند اشکال دیگری هم داشته باشد. مثل برنامه‌های تلویزیونی، نوارهای ویدیویی و... که یک حسن دارد و آموزش را کمی راحت‌تر می‌کند. با توجه به شرایط فعلی یعنی موانع ایجاد شده، محدودیت‌های حضور فیزیکی به علت بیماری کرونا، افراد می‌توانند در این نوع کلاس‌ها شرکت کنند.

یک دانشگاه در بریتانیا سال‌ها قبل، شرایطی را برای دانشجویانش فراهم کرد و اعلام کرد «دانش آموزان می‌توانند تصمیم بگیرند کجا و چه موقع درس بخوانند» و این کار را فرصتی برای کسانی که موانع جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی، بیماری و... دارند دانست.

مطمئن باشید که در آینده، روش‌ها و تکنیک‌هایی که از طریق آموزش از راه دور به کار می‌روند، گسترده‌تر می‌شوند چه بخواهیم و چه نخواهیم. در واقع انقلاب دیجیتالی در حال حاضر، وسایلی را  فراهم کرده که رفته رفته (چه خوب و چه بد) مسیر زندگی آدم‌ها را تغییر می‌دهند.

وقتی فرصت‌های آموزشی برای افرادی که در شهرستان‌ها و در روستاها ساکن هستند در دسترس نباشد, برنامه‌های آموزشی آنلاین می‌تواند یک راه‌حل برای این مشکل باشد. نکتۀ مهم این‌که باید مدل‌ها و روش‌های جدید توسعه یابند تا مشکلات دسترسی به این شکل کلاس‌ها برای همه افراد کم‌تر شود.

 

 محاسن و معایب این روش آموزش را چگونه می‌بینید؟

دلایل زیادی وجود دارد که حاکی از مفید بودن این روش آموزش برای افراد مختلف است و این روش آموزش، بسیار کارسازتر و مفیدتر برای افرادی است که به واسطۀ یکسری محدودیت‌های زمانی و مکانی و... امکان حضور در کلاس را ندارند. البته معایبی هم دارد. خصوصاً در هنرهای نمایشی این امر جدی است. در کلاس‌های آموزشی ما، حضور فیزیکی بسیار نقش تعیین کننده‌ای دارد و تمرینات زیادی هستند که فقط در کلاس حضوری قابل اجرا هستند، ولی فراموش نکنیم که بازیگری، کارگردانی و یا هر گرایش دیگر هنری بهتر است بگویم اساساً هنر «دانش» است و علاوه بر بخش عملی که بسیار مهم است، بخش تئوری هم دارد. به نظر من در شرایط فعلی به جای راکد ماندن و به استهزا گرفتن فعالیت های دیگران، بهتر است کاری انجام دهیم.

 

در شرايط فعلي (كرونا) آموزش را چطور ارزيابي مي‌كنيد؟

سال تحصيلي کنونی متفاوت از ديگر سال‌هاست و با مجازي شدن و تبديل كلاس‌هاي حضوري به كلاس‌هاي آنلاين و غيرحضوري، شكل جديدي را براي مدرسان و دانشجويان ايجاد كرده است. در شروع كرونا، در كمال ناباوري همه چیز برای ما به نوعي سخت و ناشناخته شد. از قرنطينه بگيريد تا نديدن عزيزان و از دست دادن آن‌ها و هزار و يك ماجراي ديگر. اما به مرور با همه سختي‌ها و نگراني‌ها به دنبال راه جايگزين بوديم و براي برخي امور پيدا كرديم و براي برخي ديگر هنوز هم سردرگم هستيم.

مقوله آموزش هم يكي از همين مسائل مهم بود. در ابتدا عدۀ زيادي با آنلاين شدن فضاي آموزشي مخالفت كردند. البته از جهاتي برخي نظراتشان درست بود. مثلا رشته‌هايي هستند كه بخش عملي و تمرين‌های حضوري‌شان همچنان بلاتكليف است. اما به اعتقاد من، انسان اين خاصيت را دارد كه هميشه براي هر چيزي راهكار پيدا می‌کند و خودش را با شرايط هماهنگ و به مرور به آن عادت كرده و آن را به عنوان شكل زندگي‌اش می‌پذیرد. مانند همۀ پديده‌هاي نوظهور ديگر، اين مقوله هم موافقان و مخالفان خود را دارد؛ منظورم آموزش به صورت مجازي و از راه دور است.

به اعتقاد من، ادامۀ زندگي با اين شكل جديدش در همۀ امور و مسائل، بسیار بهتر از راكد ماندن است و زندگي جريان دارد. پس ما هم با تمام سختي‌هايش بايد پا به پاي آن پيوسته در حركت باشيم.

 

درس‌هایی مانند «مباني كارگرداني» و «مبانی نمایش عروسکی» نظري عملي هستند. شیوه تدریس آنلاین شما در اين درس‌ها چگونه است؟

در ابتدا براي من هم كمي سخت بود كه بخواهم اين درس‌های مهم را فقط به صورت آنلاين برگزار كنم. در نتيجه مدتي به دنبال راهكارها و روش‌هايي بودم كه از طريق آن‌ها بتوانم ارتباط با دانشجو و انتقال مفاهيم و همين‌طور اهميت و كاربرد بخش عمليِ درس را به خوبي ايجاد كنم و خدا را شكر كه تا به الان طبق نظر مدير محترم گروه جناب آقاي دكتر جود امين خندقي و ارزيابي خودم و همچنين نظر دانشجويان گراميِ اين كلاس موفقيت‌آميز بوده است. هر چند كه كلاس‌هاي آنلاين بيشتر از كلاس‌هاي حضوري براي مدرس، زمان‌بر است و نياز دارد كه طبق بررسي‌هاي دقيقي موارد و مطالب مناسب براي اين شكل كلاس انتخاب و ارائه شود. به طور مثال، من براي واحد مباني كارگرداني ساعت‌ها زمان لازم دارم تا مطالب درست و كاربردي را جست‌وجو كنم و در اختيار دانشجويان بگذارم.

 

بخش عملي اين درس‌ها را چگونه دنبال مي‌كنيد؟

ما علاوه بر فضاي كلاس، در يك محيط ديگر نيز گروهي زیر نظر موسسه داريم و من در آن‌جا مطالب تكميلي شامل جزوه، معرفي كتاب، مقاله، تمرين هر جلسه و... را در اختيار دانشجو مي‌گذارم و آن‌ها از طريق ارسال فايل، عكس، ويديو و... تمرينشان را انجام مي‌دهند و خب براي من ساعت‌ها زمان لازم دارد تا اين موارد را كه از سوي هر دانشجو برايم ارسال مي‌شود بررسي كنم و راهنمايي لازم را انجام دهم.

 

دانشجويان ادبيات نمايشي موسسه آموزش عالی فردوس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

به نظر من بسيار بسيار دانشجويان پرتلاش و خلاقي هستند. چيزي كه براي من خيلي جالب بود، این است که اين دانشجويان بسيار اهل مطالعه هستند و در طول جلسات كلاس با سوالاتي مواجه هستم كه نشان از دغدغه‌مندي و مطالعه خوب اين دانشجويان است و واقعاً براي من به عنوان مدرس بسيار لذت‌بخش است. من به عنوان مدرس معتقدم زماني يك كلاس مي‌تواند مفيد باشد كه دو جانبه باشد همان‌قدر كه قرار است من به دانشجويانم بياموزم نياز دارم آن‌ها هم مرا به وجد بياورند و دچار چالش كنند و در نهايت من هم از آن‌ها بياموزم.

 

و سخن آخر؟

در آخر اميدوارم در اين روزهاي سخت بتوانيم در كنار هم با آرامش و سازش زندگي كنيم و تجربه اين روزها به ما بياموزد كه بيشتر دوست داشته باشيم و محبت كنيم.